Van medische optie naar waardevolle keuze
Binnen MST krijgt ‘Samen beslissen’ steeds meer vorm. Het initiatief ontstond uit de ervaring dat zorgverleners vanuit hun eigen visie naar de patiënt kijken, waardoor adviezen over een behandeling soms niet overeenkomen.
Door vanaf het begin met alle betrokken zorgverleners behandelopties en risico’s te bespreken, komt er voor iedereen een duidelijk beeld naar voren over de opbrengsten en risico’s van behandelingen. Hierdoor kunnen patiënten samen met hun artsen beter afwegen wat bij hun past. Intensivist Alexander Cornet en anesthesioloog Eva van Rijnsoever zien dat er nu soms moeilijke situaties optreden, bijvoorbeeld wanneer een operatie meer complicaties oplevert dan verwacht. Door vanaf het begin alle behandelopties en risico’s te bespreken, kunnen patiënten samen met hun artsen beter afwegen wat bij hen past.
Balans tussen behandeling en risico’s
In de praktijk kijkt het behandelteam niet alleen naar de kans op genezing, maar ook naar de risico’s, de herstelperiode en de kwaliteit van leven na een behandeling. Cornet zegt hierover: “Bij oudere patiënten of mensen met meerdere aandoeningen kan een operatie soms meer schade veroorzaken dan voordeel opleveren.” Hij geeft het voorbeeld van een heupoperatie: technisch verloopt de operatie vaak goed, maar voor een kwetsbare oudere weegt het risico op complicaties, zoals een herseninfarct of een longembolie, soms zwaarder dan de pijnklachten.
"Soms adviseren artsen om niet te behandelen, ook al is een ingreep technisch mogelijk. Dat vraagt een andere manier van denken."
Alexander Cornet
Duidelijke informatie voor patiënten
Van Rijnsoever ziet dat patiënten vaak verwachten dat een operatie een volledig herstel oplevert, terwijl dit in werkelijkheid veel training en doorzettingsvermogen vraagt. Ze benadrukt: “Door met één gezamenlijk verhaal naar de patiënt te gaan, maken we de informatie begrijpelijker en minder verwarrend. Het multidisciplinair overleg (MDO) speelt hierbij een belangrijke rol. Hier komen de verschillende specialismen samen om per patiënt een gewogen advies te formuleren.” Ze vergelijkt dit met de verbouwing van een huis: je vraagt advies aan verschillende vakmensen, maar er is één aannemer die het overzicht houdt.
Samen verantwoordelijkheid nemen
Het uitgangspunt is niet alleen of een behandeling technisch mogelijk is, maar vooral of deze waarde toevoegt aan het leven van de patiënt. Soms adviseren artsen om niet te behandelen, ook al is een ingreep technisch mogelijk. Dat vraagt een andere manier van denken, zegt Cornet, omdat de medische opleiding vooral gericht is op doen in plaats van nalaten. Toch merken beiden dat collega’s steun vinden in het gezamenlijk nemen van verantwoordelijkheid.
Wat patiënten merken
Voor patiënten betekent 'Samen Beslissen’ dat hun situatie vollediger wordt besproken en dat ze beter op de hoogte zijn over de afweging tussen risico's en opbrengsten van een behandeling. Uiteindelijk neemt het behandelteam de beslissing, maar door het proces van samen beslissen komen patiënt en artsen er in de meeste gevallen samen uit.