Borstkankeroperatie met één ziekenhuisbezoek minder: MST stapt over op innovatieve fluorescentietechniek
Patiënten met borstkanker hoeven vanaf deze week in veel gevallen geen extra ziekenhuisbezoek meer af te leggen voorafgaand aan hun operatie. In MST hebben we een innovatieve fluorescentietechniek ingevoerd voor de schildwachtklierprocedure. Daarmee vervalt voor de meeste patiënten het gebruik van een radioactieve stof én een apart bezoek aan het ziekenhuis voorafgaand aan de operatie.
6 oktober 2026
De invoering is een belangrijke mijlpaal voor het Fluorescence Imaging Lab (FI-Lab): het is het eerste grote innovatieproject van het lab in samenwerking met de afdeling chirurgie, dat nu wordt geïmplementeerd in de reguliere zorg.
De nieuwe werkwijze maakt gebruik van indocyaninegroen (ICG), een fluorescerende kleurstof die tijdens de operatie wordt ingespoten wanneer de patiënt al onder narcose is. Met een speciale fluorescentiecamera kan de chirurg vervolgens de schildwachtklier opsporen. Die kleurstof is niet radioactief en wordt al tientallen jaren veilig toegepast binnen de geneeskunde.
"Dit is precies waar het FI-Lab voor staat: innovaties niet alleen onderzoeken, maar ze daadwerkelijk naar de dagelijkse patiëntenzorg brengen."
Anke Christenhusz
Technisch geneeskundige FI-Lab
Fluorescentie verandert nu een compleet zorgpad
De overstap naar fluorescentie binnen de mammachirurgie is een belangrijke stap voor het FI-Lab. Eerder zijn toepassingen bij acute galblaaschirurgie en darmischemie al ingevoerd in de reguliere zorg. Daarbij werd fluorescentie als extra hulpmiddel tijdens de operatie gebruikt om complicaties te voorkomen. Met de invoering van ICG binnen de borstkankerzorg verandert voor het eerst een compleet zorgpad. Deze verandering is mogelijk door de gezamenlijke inspanning van het FI-Lab en de afdeling chirurgie.
Wat verandert er voor patiënten?
Bij borstkanker wordt tijdens de operatie gecontroleerd of de ziekte zich heeft verspreid naar de lymfeklieren in de oksel. Hiervoor wordt de schildwachtklierprocedure uitgevoerd. De schildwachtklier is de eerste lymfeklier die lymfevocht vanuit de tumor ontvangt. Wanneer deze klier geen tumorcellen bevat, is de kans zeer klein dat andere lymfeklieren wel zijn aangedaan.
Tot nu toe werd deze klier zichtbaar gemaakt met technetium-99m, een radioactieve tracer. Patiënten moesten daarvoor vaak een dag vóór de operatie naar de afdeling Nucleaire Geneeskunde komen voor een injectie, gevolgd door een wachttijd en een scan. Tijdens de operatie gebruikte de chirurg vervolgens een speciale detector om de schildwachtklier te lokaliseren.
Vanaf 5 oktober wordt voor het merendeel van de patiënten ICG de nieuwe standaard. Alleen voor een beperkte groep patiënten blijft een combinatie met technetium nodig.
"Door de samenwerking met het FI-lab kunnen we deze nieuwe techniek op een veilige manier introduceren. Een techniek die beter is voor de patiënt, maar ook voor de medewerkers en de logistiek binnen het ziekenhuis."
Anneriet Dassen
Chirurg
Uitgebreid onderzocht
Voordat MST deze stap heeft gezet, is de nieuwe methode uitgebreid onderzocht. Bij ruim 200 patiënten zijn beide technieken naast elkaar toegepast en vergeleken. Daaruit blijkt dat fluorescentie met ICG vergelijkbaar betrouwbare resultaten oplevert als de huidige standaardmethode.
Voordelen voor patiënt én ziekenhuis
De nieuwe werkwijze levert direct merkbare voordelen op voor patiënten:
- geen apart ziekenhuisbezoek meer voorafgaand aan de operatie, wat gemiddeld drie tot vier uur tijd scheelt;
- minder reisbewegingen en minder spanning in aanloop naar de operatie;
- geen blootstelling aan radioactieve straling;
- een vergelijkbare betrouwbaarheid als de huidige methode.
Voor het ziekenhuis betekent het minder afhankelijkheid van de beschikbaarheid van technetium-99m en is er minder stralingsbelasting voor medewerkers. Ook kunnen operaties eenvoudiger gepland worden doordat geen rekening meer hoeft te worden gehouden met radioactief verval en zijn de kosten lager.
"Trots op ons team dat we deze nieuwe techniek met alle betrokkenen zorgvuldig hebben geïmplementeerd. Door de structurele samenwerking met het FI-lab werken we aan nieuwe plannen om de zorg rondom de mammachirurgie verder te verbeteren."
Anneke Jilesen
Chirurg